1 – Skribo

La origina skribo de l’Esperanto estas bela, sed mi malfacile trovas la supersignojn en mia klavaro… Mi ankaux jugxas ke la X-skribo sxajnas acxe stranga! Do mi pliŝatis la uson del’ H-skribo , kiu estas ambaŭ nature komprenebla, bela, kaj sufiĉe neambigua. (Ni ĉiuj scias kio estas “ĉashundo”!)

<Konsentebla>

Aliparte, se oni volas vere respekti la fundamenton “unu litero pri unu sono”, ni rimarkas ke ĉ kaj ĝ fakte estas kompleksaj sonoj: ĉ = tŝ, kaj ĝ = dĵ. Oni povas eviti supersignojn kaj anstataŭi jene:

<Revolucieska!>

2 – Harmoniigitaj Korelativoj

Kiam mi ekamis Esperanton, mi trovis ke la plej bela parto de la esperanta gramaro estas la korelativa tabelo! Tamen, mi rimarkis ke ĝia logiko ne estas kompleta. Ekzemple ni vidas la duopojn “Kio? Afero”, kaj “Kia? Bona”, sed ne havas “Kie? Bone”!
Jen estas kelkaŭ proponitaj modifoj:

<Revolucieska!>

Oni povus distingi tempon de agado: -ES, kaj eblan okazon: -US. La du afiksoj intersimilas, kaj ankaŭ similas verbojn -AS, -IS, -OS. Konvene, agadoj indus simili faktajn agojn: Manĝas + o = manĝesjo !

3 – Modalaj Afiksoj

La jena tabelo havas du celojn: klarigi la jam ekzistantan logikon inter participoj kaj modalaj afiskoj (laŭ la tri modalaj verboj: povi, devi, voli), kaj ankaŭ proponi novajn afiksojn por plenigi la truojn!

<Konsentebla>

Nun oni povus paroli pri afero: Explodiva, bruliva, tranĉiva, vundiva, moviva, naĝiva, danciva, skribiva, paroliva, legiva. Kaj ankaŭ pri persono: Pagima, respondima, decidima.

Rimarkinde, la Franca kaj Engla nur usas -EBL por diri la Esperantaj -IND, -END, -EBL, -IM, -IV, kaj -INDIG ! Tiom pli precisa estas Esperanto, Hurrah !!

4 – OP por ĉiuj Enhavoj

<Konsentebla>
Oni jam diras: duopo (pair), kaj dekopo (dizaine).
Mi proponas usi ĝin por ĉiuj enhavoj: Manopo (poignée), Kuleropo (cuillerée), Fosilopo (pelletée), Domopo (maisonnée), Sakopo (un sac de..), Botelopo (un bouteille de..), Luŝopo (louchée) do Luŝope = proksimume, “à la louche” ! Kaj Pinĉopo (pincée), do Salpinĉope = “with a pinch of salt” :)

5 – ESK kaj OZ por pli Precizaj Adjektivoj

<Konsentebla>
Adjektivoj eksprimas rilaton kun alia afero. Sed havas diversajn rilatojn. La tri kutimaj rilatoj estas: “de afero”, “kun afero”, kaj “simila al afero”. Neoficialaj afiksoj jam ekzistas jene:

  • De bruo = Brua: La brua nivelo altiĝas.
  • Kun bruo = Bruoza: La bruozan kafejon mi ne ŝatas.
  • Simila al bruo = Brueska: La brueska muziko feliĉe haltiĝis!


Mi ankaŭ ŝatus diri: Ni renkontu je la kvareska! (Let's meet at fourish, around four..)

6 – OR por Fakistoj

<Konsentebla>
Oni povus distingi ismanoj (vegetaristo, komunisto, pacifisto, esperantisto, etc.) de fakistoj (kantisto, verkisto, ĵurnalisto, naĝisto, etc.) kaj diri: Kantoro, Verkoro, Ĵurnaloro, Naĝoro, etc.

7 – Novaj Vortoj

<Konsentebla>
Kelkaj utilaj vortoj ankoraŭ mankas aŭ estas tro longaj. Mi proponas la jenan anstataŭigojn:

  1. Anstataŭ => Olje (el la Franca "Au lieu", kaj similas Alia) do: Olja, Oljo, Olji, Oljigi, Oljado, Oljaĵo, Oljilo, Oljulo
  2. Ankoraŭ => Ŝtil (el la Engla "Still") do: Ŝtil ne, Ŝtila, Ŝtili (ankoraŭ ĉeesti, resti)
  3. Ankoraŭ ne => Ĉue (el la Vjetnama "Chưa") aŭ Blum (el la Malaja "Belum") do: Ĉua/Blema, Ĉui/Blemi (venonti, atenditi)
  4. Jam ne => Het (el la Vjetnama "Hết" kaj la Malaja "Had") do: Heta (ex-), Hete, Heti (jam ne plu esti)
  5. Malantaŭ => Dorse (jam ekzistas sed malofte uzita)
  6. Malsupreniri => Decendi (el la Engla kaj Franca)
  7. Malfermi => Openi (el la Engla) do: Malopeni (Fermi), Openiti (Aperti), Openo, Openaĵo
  8. Aĉeti => Baji (el la Engla) do: Bajaĵo, Bajebla, Bajanto, Bajisto, Elbaji, Subbaji
  9. Urbodomo => Urbestrejo: la urba estrejo, kaj la urbestra ejo!


Konkludo

Mi ne volas enkoraŭfoje krei alian esperantidon! Sed me esperas ke se la usantoj kaj la akademio de Esperanto pripensas fari reformon, eble kelkaj ideoj ĉi tie estas interesaj kaj utilaj

Tio diskutatas ĉe la franca forumo de lingvo-kreistoj



Kun amo kaj paco!